موسیقی کودک چیست؟


روش های آموزش موسیقی و متدهای آموزشی این هنر بویژه برای خردسالان دهها سال است که در کشورهای پیشرفته جا افتاده و تدریس می شود اما در ایران هنوز اندر خم یک کوچه است.


متد آموزش موسیقی ارف که مبدع و مبتکر آن کارل ارف (۱۸۹۵-۱۹۸۲) آهنگساز آلمانی بوده سالها است که در کشورهای مختلف دنیا اجرا می شود ؛ این متد در ایران سال 1348 توسط دکتر سعید خدیری که دانش آموختة مکتب ارف در آلمان بود ، مطرح شد وازآن زمان کارگاه موسیقی کودکان و نوجوانان سازمان رادیو تلویزیون تحت نظر وی شیوه آموزش موسیقی بر مبنای متد ارف را آغاز کرد.


در متد اُرف عناصری مثل بیان،آواز، ریتم و حرکت مبنا قرار می گیرند که با گرایش به موسیقی ،نمایش وحرکت به صورت تجربی ، توانائی های ذهنی و جسمی، مهارت های شنیداری و رفتاری کودکان،ذوق تشخیص موسیقی و زیبائی شناسی آنها را تقویت می کند و از طریق استفاده از سازهای بسیار ساده از نظر ساختمان و طرز اجرا، استعداد کودکان را پرورش می دهد.


از اواخر دهه چهل تا کنون همواره تدریس موسیقی با استفاده از شیوه ارف محل نزاع اهل موسیقی و مدرسان این رشته بوده و عده ای در جهت دفاع از این متد با این استناد که در دهه های اخیر عالمگیر شده است سخن می گویند و عده ای نیز تدریس آن را سوق دادن فرزندان این ملک به سوی غرب و بیگانه می انگارند.


اخیرا ساسان فاطمی پژوهشگر و کارشناس موسیقی در بروشورآلبوم تازه منتشر شده موسسه ماهور چنین نوشته است :„اکنون سالها است که کودکان ما موسیقی را در کلاسهای موسوم به” ارف„، که تماما بر اساس موسیقی غربی برنامه ریزی شده اند آموزش می بینند،گوش کودک ایرانی از همان ابتدا با گام ها و فواصل غربی ،نظام ریتمیک غربی وهمچنین ملودی های غربی خو می گیرد و بدیهی است که به تدریج موسیقی و نظام موسیقایی ایرانی برای او تبدیل به موسیقی و نظامی غریبه و ناآشنا می شود موسیقی هایی که برای کودکان تولید و منتشر می شوند نیز متاسفانه همین نوع موسیقی را ترویج می کنند و گاه هیچ نیستند جز شعرفارسی بر روی ملودی های غربی… .”


در جهان امروز متدهای جهانی و کارآمد دیگرهم مثل سوزوکی،کدای و… در زمینه آموزش موسیقی وجود دارد اما هیچکدام مثل متد ارف بویژه در ایران شناخته شده و جا افتاده نیست.


مهدی آذرسینا که خود از شاگردان دکتر خدیری در آموزش موسیقی به شیوه ارف است می گوید:„ما باید متد مناسبی را داشته باشیم که به درد ما بخورد و با نیازهای ما سازگار باشد من بر این باور هستم که ممکن است بشود به کودک شش ،هفت ساله” راک کشمیر„یا” نصیرخانی”(از گوشه های موسیقی سنتی ایران) هم یاد داد اما این کار هم درست نیست و هم نیاز جنبی آموزش موسیقی را بر آورده نمی‌‏کند .


با گذشت نزدیک به چهل سال از آموزش موسیقی به روش ارف در ایران، گروه موسیقی خبرگزاری مهر بر آن است تا با نظر سنجی از مخالفان و موافقان تدریس این شیوه آموزشی جهت دست یافتن به یک اجماع کلی در زمینه تدریس موسیقی گام بردارد ؛ بدون شک در این مسیر نقش مراکز آموزشی و آکادمیک هنر موسیقی در تهیه و ارائه روشی علمی که مبتنی بر فرهنگ ملی بوده وهمه نیازهای آموزشی را بر اساس موسیقی ایرانی مرتفع سازد بسیار حائز اهمیت خواهد بود.

سه مزیت ذهنی آموزش موسیقی:


 موسیقی دانان توانایی زیادی برای ترکیب اطلاعات دریافتی از حواس شنوایی، لامسه و بینایی دارند آغاز آموزش قبل از سن هفت سالگی بیشترین تاثیر را خواهد داشت.

سنی که در آن آموزش موسیقی آغاز می شود بر روی آناتومی مغز در بزرگسالی تاثیر خواهد گذاشت. مدارهای مغزی که در آماده سازی موسیقایی از طریق آموزش نظامند شکل گرفته اند،

باعث می شوند که کمتر به کارکرد حافظه وابسته شویم و بیشتر در درون ذهن ارتباطات برقرار شود.


موسیقی دانان بزرگسال و بچه هایی که آموزش موسیقی دیده اند

در تحقیقات بوستون عملکرد بهتری در جوانب مختلف کارکرد اجرایی داشتند.

در FMRI کودکانی که تحت آموزش موسیقی بوده اند، فعالیت بهتری در نواخی کرتکس

پیش مغزی از خود نشان داده اند که باعث شده بهتر در انجام فعالیت های ذهنی تغییرات را صورت دهند.نواحی مغزی که بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرد شامل:


ناحیه موتور پس ساختی، ناحیه بسمندی و کرتکس پیش مغزی جانبی سمت راست.

تمامی این نواحی مغزی به کارکرد اجرایی متصل هستند.

جالب است که فعالیت پیشرفته مغز در درون سایر نواحی مغزی که مستقیما با عملکرد

اجرایی در ارتباط نبوده مانند اینسولا و مخچه نیز مشاهده شده است.

در مطالعه ای که در ماه می 2014 توسط دانشگاه لیورپول انجام شد مشخص شد که

آموزش موسیقی می تواند جریان خون را در نیم کره چپ مغز افزایش دهد.

این قسمت مسئول یادگیری موسیقی و زبان است.